پروژه طراحی مرکز توانبخشی با رویکرد رفتارشناسی معلولین

پروژه طراحی مرکز توانبخشی با رویکرد رفتار شناسی معلولین

فهرست مطالب
فصل اول:مطالعات پایه 2
1-1-مقدمه ای بر روانشناسی معلولین 2
1-3-دنیای روانی معلولین حسی 4
1-4-راه های ارتقاء سلامت روان در معلولین جسمی وحرکتی 5
1-5-مشارکت اجتماعی 10
1-6-آموزش و فرهنگ 10
1-7-نگاهی به کنوانسیون جهانی حقوق معلولان مصوب سازمان ملل. 14
1-7-مشارکت کامل و موثر و تلفیق در جامعه 15
1-8-معماری و محیط و استرس 18
1-9-سه دیدگاه عمده در رابطه با استرس 19
1-10-محیط 19
1-10-1-جبری نگری معماری: 20
1-10-2-اختیاری نگری محیطی: 21
1-10-3-استرس زاهای محیطی 22
1-10-4-سر و صدا: 22
1-10-5-گرما و رطوبت هوا: 22
1-10-6-ازدحام: 23
1-10-7-محیط های استرس زا 23
1-11-روانشناسی محیط و معماری 25
فصل دوم:مطالعات تکمیلی 31
2-1-مقدمه 31
2-2-تاریخچة خدمات بیمارستانی 31
2-3-تعریف بیمارستان 33
2-4-عملکرد بیمارستان 33
2-5-تقسیمبندی بیمارستان 34
2-5-1-بیمارستان عمومی 34
2-5-2-بیمارستانهای تخصصی 34
2-5-3-سطوح بیمارستانها 34
2-5-4-بیمارستان ناحیهای 35
2-5-5-بیمارستان منطقهای غیر آموزشی 35
2-5-6-بیمارستانهای منطقهای آموزشی 35
2-5-7-بیمارستان قطبی آموزشی 35
2-5-8-بیمارستان کشوری 35
2-6-مساحت و اندازة بیمارستان 35
2-7-سرانه تخت در بیمارستانها 35
2-8-اصول اساسی تشکیلات بیمارستانی 36
2-9-فرم کلی ساختمان بیمارستان از نظر ارتفاع 37
2-9-تیپولوژی بیمارستان 39
2-9-1-سیستم پاویلون: 39
2-9-2-سیستم متراکم 40
2-9-3-سیستم مخلوط 40
2-10-تعدادی از گونههای مختلف بیمارستان به شرح زیر میباشد: 40
2-10-1- آرایه چلیپا: 40
2-10-2-آرایه مثلثی 41
2-10-3-آرایه T : 42
2-10-3-آرایه ارگانیک: 42
2-10-4-آرایه شعاعی 42
2-10-5-بیمارستان در آینده 43
2-10-6-توسعه استراتژیک طراحی مدرن 44
2-11-برنامههای فضاهای بیمارستانی 46
2-12-انواع طرحهای استراتژیک 51
2-13-نمونههای عمودی فرمهای ساختمانی: 52
2-14-برج پیچیدهای که روی یک پایه کوتاه ساخته شده 52
2-15-برج رادیال یا استوانهای بر روی پایه با دیوار کوتاه: 53
2-16-یک برج به هم چسبیده دوتایی روی یک پایه 54
2-17-برجی عمودی 54
2-18-بلوکهای پیوسته بهم مستقل 55
2-19-ساختمان به شکل ستون فقراتی با پیشامدگی زیبا 56
2-20-ساختمان وسیع با حیاط 57
2-21-ساختمانی با حیاط متراکم 60
2-22-ساختمان ستونی سنگی یکپارچه افقی 60
فصل سوم:مبانی نظری طرح 63
3-1-بررسی مفهوم فضا در معماری 63
3-2-ویژگیهای فضا 65
3-3-مفهوم فضا از نظر اندیشمندان 68
3-4--رابطه درون و بیرون در معماری 73
3-3-رنگ در معماری ایران 78
3-5-ایهام وتداعی 80
3-6-گوناگونی معماری در ایران 80
3-7-حجم در معماری ایران 81
فصل چهارم: برنامه فیزیکی و استانداردهای طراحی 84
4-1-راهنمای برنامه ریزی و طراحی معماری بخشهای بستری 84
4-1-1-مواردی که موجب ایجاد محیط مناسب برای بیماران میشود 84
4-1-2-نور طبیعی منظره و تهویه طبیعی 85
4-1-3-ابعاد پنجرهها 85
4-1-4-مکان پنجرهها 85
4-1-5-جلوگیری از تابش آفتاب 85
4-1-6-نوع بازشوی پنجرهها 85
4-1-7-نور مصنوعی در اتاقهای بستری 86
4-1-8-چراغ عمومی اتاق 86
4-1-9-چراغ خواب 86
4-1-10-چراغ راهروها 86
4-2- دما، رطوبت و تهویه مکانیکی 87
4-2-1-کنترل دما و رطوبت 87
4-2-2-تهویه مکانیکی 87
4-3-بهداشت محیط و کنترل عفونت 87
4-3-1-ایمنی 87
4-3-2-صدای مطلوب و نامطلوب 88
4-3-3-صدای نامطلوب 88
4-4-محل استقرار ساختمان بیمارستان 88
4-4-1-پوستههای خارجی ساختمان بیمارستان 88
4-4-2-سیستمهای سرمایش و گرمایش و تخلیه هوا در بخشهای بستری 88
4-4-3-صدای ناشی از بخش موسیقی، رادیو و تلویزیون در اتاقهای چند تختخوابی 89
4-4-4-صدای ناشی از سیستم پیجینگ (Paging) در بخشهای بستری 89
4-4-5-محل سرویسهای بهداشتی در بخش بستری 89
4-4-6-فضاهایی که باعث تولید صدا میشود 89
4-4-7-انعکاس صدا و مصالح نازک کاری 89
4-4-8=تسهیلات آسایش و ایمنی بیماران 89
4-4-9-تعداد تختهای اتاقهای بستری در بخش بستری جراحی 89
4-4-10-فاصله تختهای بستری 90
4-4-11-امکانات تختهای بستری 90
4-4-12-سیستم احضار پرستار و اینترکام 90
4-4-13-امکان گوش دادن به رادیو، انتخاب کانال تلویزیون 91
4-4-14-دستگیرههای حفاظتی در حمامها و سرویسهای بهداشتی 91
4-4-15-سرویس بهداشتی معلولان 91
4-4-16-شیشه و توری پنجرهها 91
4-4-17-پرده 91
4-4-18-پرده پنجرهها 91
4-4-19-پرده دور تخت 92
4-4-20-پرده حمام 92
4-4-21-تلفن 92
4-4-22-گنجه لباس بیماران 92
4-4-23-یخچال 92
4-4-24-دستشویی 92
4-4-25-گازهای طبی 92
4-4-26-اتاق روز بیماران 93
4-4-27-نشیمن بیماران 93
4-4-28-انتظار بیماران پذیرش شده یا ترخیص شده 93
4-4-29-ملاقات دوستان و بستگان 93
4-4-30-آموزش بیماران و همراهان آنها در زمان ترخیص 93
4-5-رنگ و فضای معماری 93
4-5-1-فضای معماری 94
4-5-2-طراحی روابط داخلی بخش بستری 94
4-5-3-کیفیت طراحی فضاهای بخش 94
4-5-4-رنگ 94
4-6-تسهیلات و فضاهای مورد نیاز پزشکان و پرستاران در بخشهای بستری 95
4-6-1تسهیلات و فضاهای مورد نیاز پرستاران 95
4-6-2-ایستگاه پرستاری 95
4-6-3-مکان ایستگاه پرستاری 95
4-7-عناصر تشکیل دهنده ایستگاه پرستاری 95
4-7-1-پیشخوان 95
4-7-2-ارتباط بخشهای بستری جراحی و بیمارستان 97
4-7-3-ترکیب بندی بخشهای بستری جراحی 98
4-7-4-همجواری حداقل دو بخش بستری 98
4-7-5-ظرفیت یک بخش بستری داخلی/ جراحی 98
4-7-6-جهت نورگیری بخشهای بستری 99
4-7-7-گسترش آینده 99
4-7-8-ارتباط بخشهای بستری با سایر بخشهای بیمارستان 99
4-7-9-آورد و برد بیماران 99
4-7-10-آورد و برد ابزار و وسایل 99
4-7-11-آورد و برد مواد مصرفی و دور ریختنی 100
4-8-روابط فضاهای داخلی بخشهای بستری جراحی 101
4-8-1-انتخاب مدول شبکه ستونهای سازه ساختمان 101
4-8-2-مکان ایستگاه پرستاری 101
4-8-3-گروه بندی بیماران بر حسب شدت بیماری، شرایط بیماری و خصوصیات روانی 102
4-8-4-گروه بندی بیماران بر حسب وخامت بیماری و شرایط بیماری 102
4-8-5-ظرفیت بخش و مکان اتاقهای آن در رابطه با ایستگاه پرستاری 102
4-8-6-مکان اتاقهای بستری در رابطه با ایستگاه پرستاری 102
4-8-7-عملکرد فضاهای بخشهای بستری داخلی/ جراحی 103
4-9-فضاهای بیمار خواب 103
4-9-1-اتاق بستری چهار تختخوابی 103
4-9-2-حمام و سرویس بهداشتی 103
4-9-3-اتاق بستری یک تختخوابی 104
4-9-4-ابعاد اتاق بستری یک تختخوابی 104
4-9-5-مشخصات مشترک اتاقهای بستری و تجهیزات آنها 104
4-9-6-دستشویی بیمارستانی 104
4-9-7-درهای اتاق بستری 105
4-10-فضاهای پشتیبانی داخل بخش بستری 106
4-10-1-اتاق دارو و کار تمیز 106
4-10-2-اتاق کار کثیف 106
4-10-3-اتاق جمع آوری کثیف 106
4-10-4-اتاق معاینه و درمان 107
4-11-مشخصات مبلمان و نازک کاری اتاق روز بیماران 108
4-11-1-انبار رخت تمیز 108
4-11-2-اتاق نظافت 108
4-11-3-حمامها و سرویسهای بهداشتی 109
4-11-4-حمامهای بیماران 109
4-11-5-وان درمان 110
4-11-6-نقشه اتاق بستری یک تختخوابی 110
4-11-7- مشخصات نقشه اتاق کار کثیف در کلیه سطوح بیمارستانها 112
4-11-8-مشخصات نقشه اتاق جمع آوری کثیف در کلیه سطوح بیمارستانها 114
4-11-9-اتاق نظافت 115
4-11-10-مشخصات نقشه اتاق معاینه و درمان در بیمارستان 116
4-11-11-دوش و توالت و دستشویی معلولان در تمام سطوح بیمارستانها 118
4-11-12-ایستگاه پرستاری 120
4-11-13-بخش مراقبتهای ویژه 121
4-12- فضاهای مورد نیاز در بخشبستری 121
4-12-1-سازماندهی بخش جراحی 123
4-12-2-اطاقهای جراحی 123
4-12-3-فضاهای مشترک 123
4-12-4-بخش جراحی 123
4-12-5-مراحل مختلف بخش جراحی را میتوان به صورت زیر دسته بندی نمود: 124
4-12-6-تیم جراحی شامل: 124
4-12-7-وسایل اتاق عمل: 125
4-13-فضاهای داخلی بخش جراحی 127
4-13-1- تعداد اتاقهای عمل 127
4-13-2-مساحتهای مورد نیاز قسمتهای مختلف بخش جراحی: 127
4-13-3-تجهیزات 129
4-13-4-تجهیزات و وسایل اتاق عمل 130
4-13-5-وسائل الکتریکی و الکترونیکی اتاق عمل 130
4-13-6-وسایل غیر الکتریکی اتاق عمل 131
4-13-7-وسایل اتاق بهبودی 132
4-13-8-خطرات انفجار 132
4-13-9-اندازه اتاق عمل 133
4-13-10-بلندی اتاق عمل 134
4-13-11-دیوارها، کف و سقف اتاق عمل 134
4-13-12-نور و رنگ اتاق عمل 134
4-13-13-دما، رطوبت 134
4-13-14-ضد عفونی کردن اتاق عمل 135
4-13-15-شرایط استریل در اتاق عمل 135
4-13-16-اتاق کار جهت استریل آب 136
4-13-17-اسکراپ و اتاق استریل 136
4-14-اورژانس و بیماران سرپایی 137
4-14-1-اورژانس 137
4-14-2-ورودی اورژانس 137
4-14-3-درمانگاه 137
4-14-4-تقسیمبندی فضاهای درمانگاه 138
4-14-5-فضاهای کلینیکی تیپ 139
4-15-انواع درمانگاه 140
4-15-1-کلینیک جراحی عمومی 140
4-15-2- متخصص گوش و حلق و بینی 142
4-15-3-اتاقهای معاینه 142
4-15-4-مطب مخصوص عمل جراحی 143
4-15-5-تست شنوایی 144
4-15-6-چشم پزشکی 144
4-15-7- جراحی ارتوپدی 145
4-15-8-اطاقهای مورد نیاز 146
4-15-9-اطاقهای آزمایش 146
4-15-10-تکنولوژی دیجیتالی 147
4-15-11-جراحی دست 147
4-15-12-اطاق قالببندی 147
4-15-13-اطاق رادیولوژی 148
4-15-14-پرتونگاری اشعه X دیجیتالی 148
4-15-15-کلینیک جراحی پلاستیک 148
4-16-اتاقهای معاینات 149
4-16-1-کلینیک امراض پوستی 150
4-16-2-توضیح مربوط به عملها: 150
4-16-3-کلینیک قلب 151
4-16-4-اتاقهای معاینه 151
. 153
4-16-6-آزمایشگاه (Lab) 153
4-16-7-سیرکولاسیونهای اصلی درمانگاه 153
4-16-8-رابطه درمانگاه و بیمارستان 153
4-16-9-تزریقات 154
4-16-10-پانسمان 154
4-16-11-داروخانه 154
4-16-12-بخش معاینات و معالجات مشترک 155
4-16-13-آزمایشگاه بالینی 155
4-16-14-ابعاد 156
4-16-15-رادیولوژی 157
4-17- عملکرد 158
4-17-1-واحدها 159
4-17-2-رختکنها: 159
4-17-3- فیزیوتراپی 159
4-17-4-بدن درمانی 160
4-17-5-کاردرمانی 160
4-17-6-توان بخشی 160
4-17-7-تسهیلات بدن درمانی 160
4-17-8-تسهیلات کاردرمانی 160
4-17-9-رفت و آمد 161
4-17-10-بخش تسهیلات تشخیص 161
4-17-11-اکوکاردیوگرافی E.C.G نوار قلبی: 161
4-17-12-آنژیوگرافی: 161
14-17-13-سونوگرافی: 161
4-17-14-سیتی اسکن: 162
4-18-اداری و خدمات و پشتیبانی 163
4-18-1-بایگانی 163
4-18-2-بایگانی فضاهای عمومی 164
4-18-3-تسهیلات جنبی 165
4-18-4-بخش خدمات و تدارکات 165
4-18-5-ساختمان خدمات 165
4-18-5-تغذیه 165
4-18-6-تخمین غذا 166
4-18-7-کاخداری 166
4-18-8-نظافتچی 167
4-18-9-دفع فاضلاب 167
4-18-10-رختشویخانه 167
4-18-11-استریلیزاسیون مرکزی 168
4-18-12-عملیات 169
4-18-13-ابزار جراحی 170
4-18-14-انبارها 170
4-18-15-تسهیلات کارکنان 171
فصل پنجم:طراحی اقلیمی وبررسی پیشینه تاریخی 173
5-1-موقعیت جغرافیایی 173
5-2- موقعیت طبیعی 173
5-3-توپوگرافی و ناهمواری های شهر تهران 173
5-4-تاریخچه شهر تهران 173
5-5-ویژگی های اقلیمی 199
5-5-1- تأثیر طراحی اقلیمی در صرفه جویی انرژی 199
5-5-2- تجزیه و تحلیل عوامل اقلیمی 199
5-5-3- بررسی نمودار بیوکلماتیک شهر و انسانی تهران 200
5-6-2-تهویه طبیعی در رابطه بااقلیم 203
5-6-3-فرم ساختمان در رابطه با اقلیم 205
5-6-4-نتیجه گیری و تعیین تدابیر طراحی اقلیمی 206
5-7-تاریخچه و سابقه پیدایش منطقه ۲۲ شهرداری تهران 207
5-8-مشخصات جغرافیایی و اقلیمی منطقه ۲۲ شهرداری تهران 210
5-9-کیفیت هوا در منطقه 22 شهرداری تهران 213
5-10-شبکه حمل و نقل منطقه 22 شهرداری تهران 215
5-11-ضرایب تعدیل زیست محیطی و شهرسازی 221
5-12-ضوابط جلوگیری از افزایش محدوده شهرها ( مصوبه مورخ 10/8/78) 224
منابع 226
فصل ششم: بررسی نمونه های داخلی و خارجی 227
6-1-بیمارستان ویوانته 227
6-2-مرکز درمانی مارانون 231
6-3-بیمارستان اولینا 239
6-4-بیمارستان کودکان رندال 245
6-5-مرکز درمانی و تحقیقاتی مستره در ایتالیا 254
6-6-مجموعه درمانی سنت الاو در نروژ 264
6-7-بیمارستان پارس در رشت 271
6-8-.بیمارستان آموزشی 220 تختخوابی قزوین 280
فصل هفتم :کانسپت و طراحی 293
7-1-طراحی 293
7-1-1-کانسپت ها: 293
7-1-2- ایده و طرح نهایی 295
7-1-3- طراحی معماری 297
7-2-ایده ها: 299
7-3-سناریوهای کانسپچوال ( مفهومی ) 301
7-4-نظریه کوین روش می گوید 303
7-5-نظریه :ادوارد لارابی بارنز می گوید 304
7-6-سلسله مراتب کانسپت 305
7-7-انواع پنجگانه کانسپت: 306
7-7-1-کانسپت قیاسی (Avalogies) 306
7-7-2-استعارات و تشبیهات (کانسپت های استعاری) (Metaphores and Similes) 309
7-7-3- (کانسپت های جوهری) Essences 309
7-7-4-پاسخ مستقیم و حل مساله (کانسپت های برنامه ای) Prigrammatic 312
7-7-5-ایده آل ها (کانسپت های ایده آل گرا) 313
7-8-کانسپت طرح 314
منابع: 315

بخشی از مطلب
معلولین بخش قابل توجهی از شهروندان جامعه را به خود اختصاص می دهند، بدین ترتیب توجه به ایشان نیازمند عنایت به اقشار و ویژگی آنان است.مطالعات گذشته نشان می دهد چالش های جدی پیشه روی دسترسی سازنده معلولین به امکانات و ساختمانهای درمانی در ایران وجود دارد. پژوهش در انتهای خود راه حل هایی را ارائه می کند که در صورت و عنایت و توجه ویژه به آنها معلولین میتوانند دسترسی مناسب و شایسته ای را به موقعیت های درمانی داشته باشند. از این مفهوم بر اساس چهارچوب نظری پژوهش با عنوان عوامل موثر بر رضایتمندی معلول یاد می شود.در این پژوهش با بررسی علل معلولیت و بررسی نیاز های معلولین، با استفاده از استانداردهای موجود و بررسی شهودی راهکارها و تهیه آماری به وسیله پرسشنامه با تحلیل در نرم افزار اس پی اس اس مسائلی را عنوان می کند که بتوان سهولت دسترسی و طرح معماری مناسب برای ساختمانهای توانبخشیرا به وجود آورد. همچنین به وسیله نتیجه این پژوهش میتوان عناصر معماری را در ساختمانهای توانبخشی به گونه ای طراحی نمود که بیشترین بازدهی برای معلولین حرکتی در جهت سهولت دسترسی و رضایتمندی ایشان داشته باشد و در آخر ساختمانی متناسب با تحقیق انجام شده در سایتی واق در منطقه ۲۲ شهر تهران طراحی گردیده است نگاهی گذرا به تصویر زندگی معلولین جامعه قبل از پیروزی انقلاب اسلامی و تحلیل تقطه نظرهای رژیم گذشته پیرامون ابعاد زندگی فردی و اجتماعی این گروه از مستضعفین جامعه ، بعنوان مقدمه ای که ره گشای مسئولین جمهوری اسلامی و ارتباط با حل و فصل مسائل و مشکلات جانبازان و جنگ تحمیلی مطرح و قابل تعمق است .